‘The Enchantress of Florence’, Salman Rushdie

Οι φίλοι μου και οι φίλοι του μπλογκ γνωρίζουν την πολύ ξεχωριστή σχέση που έχω με τα βιβλία του Pynchon. Μέσα από τις δεκάδες αναγνώσεις τους έχω αποκτήσει μια πολύ διαφορετική άποψη για τα πρόσωπα των βιβλίων του που φαντάζουν σαν πραγματικές υποστάσεις, σαν φίλοι από τα παλιά που είναι απλώς εξαφανισμένοι από το παρόν μου και που ίσως κάποια μέρα να τους συναντήσω στο facebook.

Θεωρώ – και ίσως να είναι και προφανές – πως ένας καλός ‘παραμυθάς’ θα πρέπει να βγάζει αυτό το συναίσθημα σε όλους τους ακροατές και αναγνώστες του, μα όπως και τα παραμύθια που λέμε στα παιδιά χάνουν την ‘πραγματικότητά’ τους με την έλευση της λογικής, έτσι και οι διηγήσεις των βιβλίων χάνουν την αίσθηση της ύπαρξής τους εύκολα με το κλείσιμο της τελευταίας σελίδας – αν ποτέ την είχαν.

Το ‘The Enchantress of Florence’ είναι ένα βιβλίο που σκοπό έχει να μιλήσει κατά κύριο λόγο για την δύναμη της διήγησης, της αφήγησης και του παραμυθιού (κρίμα που το αντίστοιχο σχόλιο στην συνέντευξη του Rushdie στο FAQ την περασμένη εβδομάδα πήγε τοσο χαμένο). To βιβλίο είναι στημένο σαν μια σειρά από εγκιβωτισμένες διηγήσεις μεταξύ πρόσωπων υπαρκτων και ιστορικων και πρόσωπων φανταστικών, με τρόπο που η ανάμειξη αυτή φαίνεται σε κάποια τμήματα να χάνει τα διαχωριστικά της όρια. Οι παλιοί αναγνώστες του Rushdie ξέρουν δα την αγάπη του για τις ‘1000 και μία νύχτες’ και το Enchantress of Florence είναι φτιαγμένο σαν μια σύγχρονη μίμηση αυτών σε πολλά επίπεδα.

Διαβάζωντας το ‘The Enchantress of Florence’ σίγουρα συναντάμε έναν Rushdie από τα παλιά που με ώριμο τρόπο πλέον ασχολείται με γνώριμα γι’ αυτόν θέματα – όπως για παράδειγμα η καθόλα δύσκολη και μπλεγμένη επαφή της Ανατολής με την Δύση. Τα καλά νέα όμως τελειώνουν εκεί. Παρ’ όλες τις διθυραμβικές κριτικές που άκουσα και διάβασα για το ‘The Enchantress of Florence’ το βιβλίο για κανένα λόγο δεν θα μπορούσε να συγκριθεί με τα καλύτερα του Rushdie. Δεν είναι τόσο ‘μαγικό’ όσο το Midnights Children, δεν είναι τόσο ριζοσπαστικό όσο το αριστούργημα των Satanic Verses, δεν είναι τόσο στυλιστικά καλό όσο το The Moor’s Last Sigh. Δεν είναι καν τόσο δυνατό σαν ιστορία όσο το Shalimar the Clown. Γυρνώντας τις σελίδες του πέρασα κύματα ενθουσιασμού και απογοήτευσης που με έκαναν μέσα στις τελευταίες δέκα μέρες που το διάβαζα να αναρρωτιέμαι αν πρόκειται για αριστούργημα ή για ένα πολύ κακό βιβλίο (χωρίς ενδιάμεσα). Η τελική μου ετυμηγορία είναι μάλλον δύσκολη ακόμη και τώρα και η αίσθησή μου είναι πως αυτό το βλίο θα ήταν καλύτερο κατά πολύ αν ήταν το μισό σε μέγεθος και αν του έπαιρνε το διπλάσιο χρόνο να το γράψει. Το σίγουρο είναι πως παρόλο που είναι το απλούστερο στην γραφή με διαφορά, δύσκολα θα το πρότεινα σε άλλους που δεν τον έχουν γνωρίσει από άλλα βιβλία του.

Advertisements

~ από basileios στο Μαΐου 30, 2008.

2 Σχόλια to “‘The Enchantress of Florence’, Salman Rushdie”

  1. είμαι στη σελ. 230 και μέχρι στιγμής συμφωνώ μαζί σου στα εξής: η γραφή είναι απλούστατη, το βιβλίο μετριότατο (κατώτερο από το πρηγούμενο Σάλιμαν), σήκωνε γερό έντιτινγκ (αλλά, μεταξύ μας, και ποιό βιβλίο του δε σήκωνε;)

    Δεν μπορώ να πω ότι ταλαντεύομαι μεταξύ αριστουργήματος και κάκιστου, μου φαίνεται πως δεν είναι τίποτα από τα δύο, στα σίγουρα. Εκείνο που μου κακαφάνηκε εμένα είναι: (α) η γλώσσα είναι πολύ φτωχή (για το μέγεθος του Ράσντι), που οι αστραφτερές μεταφορές, που οι ιλιγγιώδεις προτάσεις, ακόμα και το χιούμορ πολύ χλιαρό μου φάνηκε, (β) αυτή η πατέντα του story within a story within a story, είναι στημένη εκβιαστικά και πρόχειρα, (γ) πάμπολλοι δευτερεύοντες χαρακτήρες διεκδικούν σελίδες επί σελίδων, χωρίς αποχρώντα λόγο, (δ) όχι μόνο η ιστορία είναι εντελώς φυγόκεντρη (και σε άλλα του βιβλία είναι) αλλά σε τούτο το βιβλίο δεν αντισταθμίζεται από τη σπιρτάδα και το νεύρο της γραφής. Στο Σάλιμαρ (που εμένα μου άρεσε περισσότερο) η ιστορία ήταν λίγο πολύ κεντρομόλος και η αφήσηση, στα σημεία που η ιστορία ξώκειλλε, σε κρατούσε τσιτωμένο, (ε) αυτή η επιμονή του για το μπρα ντε φερ μεταξύ Ανατολής και Δύσης, την οποία έχει ξεσκίσει, εμένα προσωπικά μου μυρίζει μανιέρα και ευκολία, χώρια που στο συγκεκριμμένο και οι Φλωρεντίνοι, και οι Ουζμπέκοι και οι Οθωμανοί, και οι Εγγλέζοι και οι Πέρσες είναι τόσο πυροβολημένοι που οι όποιες διαφορές τους δεν φαίνονται να μπορούν να αποδοθούν τόσο σε πολιτιστικούς/φυλετικούς λόγους όσο στην φαντασία του Ράσντι και στις (θεμιτές) αυθαιρεσίες της.

    Συμπεράσμα: η Qara Koz είναι η Padma. η μάγισσα κατέστρεψε τον μεγαλύτερο παραμυθά της εποχής μας.

  2. δεν νομιζω πως ειναι πολυ μακρυα οι απόψεις μας. Το μόνο που με έκανε να λέω πως πρόκειται για ένα αριστούργημα είναι οι εικόνες του Ρούσντι από τα παλιά που εμφανιζόταν σε κάποιες σελίδες. Απο κει και πέρα να η γλώσσα του πολύ λίγη, ναι αυτη η επανάληψη Δύσης Ανατολής η εύκολη λύση, ναι ο Σαλιμάρ σαν δεμένη ιστορία καλύτερος.

    Αυτό με το οποίο σοκάρομαι είναι οι άπειρες καλές κριτικές γι αυτο το βιβλίο.

    Το καλύτερο που θα μπορούσαν να κάνουν πάντως Οι Ιρανοί στην υστεροφημία του Ρούσντι είναι να τον σκότωναν καπου στο 1990. Θα γλιτώναμε και μεις…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: