Η Ζωολογία ενός Μουσείου

Πριν χρόνια όταν ζούσα στο Λονδίνο είχα την τύχη να δουλεύω πολύ κοντά στο Holborn. Για ένα μεγάλο διάστημα περνούσα την μεσημεριανή διακοπή, το lunch hour, κάνoντας μέσα σε εκείνη την ώρα ένα δωμάτιο από τα δεκάδες του British Museum, διαφορετικό κάθε φορά. Πέρασα γύρω στις 200 ώρες εκεί μέσα αναπτύσσωντας μια σχέση μαζί του που πλέον είναι αδύνατο να αποκτήσω με κανένα άλλο μουσείο. Αυτές οι ώρες μου έδωσαν μια σχετικά διαφορετική προοπτική όχι μόνο για τα εκθέματα του μουσείου μα και για τους ανθρώπους που τα επισκέπτονται.

Κατ’ αρχάς η συλλογή του British Museum ξεκίνησε σαν μια τεράστια συλλογή… ‘πεταλούδων’. Κι αυτό στο πλαίσιο μιας λογικής συνεχούς πλουτισμού της βικτωριανής άρχουσας τάξης που αντιμετώπιζε τα πάντα στον κόσμο σαν μια μορφή έκθεσης προς χρήση της αυτοκρατορίας και σε ένα γιγαντισμό της ‘σιγουριάς’ για την μονιμότητα αυτής της κατάστασης που οδηγεί στην συνεχόμενη συλλογή ‘άχρηστων’ πραγμάτων που έχουν – κάποια από αυτά -μόνο αισθητική αξία. Γι’ αυτό και τα περισσότερα δωμάτια του British Museum βρίσκονται σε μιά άτακτη κατάσταση συλλογής ‘περίεργων αντικείμενων’ από άλλους κόσμους που ούτε έναν ερευνητή δεν θα μπορούσαν να συναρπάσουν ούτε (καν) έναν τουρίστα.

Περνώντας τόσες ώρες εκεί δεν θα μπορούσα να μην κάνω και την αγαπημένη μου ασχολία την παρατήρηση των ανθρώπων που επισκέπτονταν το μουσείο. Οι αγέλες μπορούσαν να σπάσουν εύκολα σε πολύ συγκεκριμένες υπο-ομάδες. Για παράδειγμα (ίσως και να ξεχνάω κάποιες αλλά μάλλον ανήκουν στην ουρά της maxwellian):

  • Τα σχολεία που με την σειρά τους σπάνε σε άλλες υπο-ομάδες. Κοινό όλων των υπο-ομάδων η βαρεμάρα και η έλλειψη ουσιαστικού ενδιαφέροντoς.
  • Ο ‘οδηγός’ και το group που ακολουθεί ομαδηδόν με την ‘λογική’ του προβάτου.
  • Τα ζευγαρια που φωτογραφίζουν ο ένας τον άλλο μπροστά στις μούμιες και τα αιγυπτιακά εκθέματα, απόδειξη πως κάποια στιγμή στη ζωή τους ήταν ευτυχισμένοι.
  • Οι παν-φωτογράφοι, που φωτογραφίζουν τα πάντα χωρίς διάκριση μα δεν διαβάζουν ποτέ τα ταμπελάκια από τα εκθέματα
  • Οι κινηματογραφιστές. Δεν βλέπουν το μουσείο εκείνη τη μέρα μια που το μάτι τους είναι στο καμκορντερ μα το βλέπουν στο σπίτι τους στην τηλεόραση.
  • Οι καλλιτέχνες. Το βλέπεις στην σπίθα στο μάτι τους πως αντικρύζουν τα εκθέματα με ένα εντελώς διαφορετικό μάτι. Ίσως να είναι οι μόνοι που κάθονται για πολύ ώρα μπροστά σε συγκεκριμένα εκθέματα χωρίς καν να χρειάζονται να διαβάσουν τα χαρακτηριστικά του
  • Οι αναγνώστες. Συνήθως ζευγάρια μεγαλύτερης ηλικίας που περνούν αρκετή ώρα μπροστά στα εκθέματα, διαβάζουν όλα τα ταμπελάκια, και (ώ τι φοβερό) φτάνουν να συζητήσουν μεταξύ τους γι’ αυτό που διαβάζουν.

To σίγουρο είναι πως η βικτωριανή λογική του British Museum, η λογικη της ‘συλλογής προς χάριν τη συλλογή’ σε ένα τέτοιο τεράστιο εύρος δεν μπορεί να ικανοποιήσει με κανέναν τρόπο τον γρήγορο επισκέπτη που μπαίνει και βγαίνει στο μουσείο μέσα σε λίγες ώρες. Γι’ αυτό και όλες οι καινούριες ευκαιριακές συλλογές του Μουσείου, όπως και οι ανακαινίσεις των δωματίων του λειτουργούν με την λογική περισσότερο της αίσθησης (και της αισθητικής) που μπορεί να πάρει ο γρήγορος επισκέπτης που περιδιαβαίνει τα δωμάτια με άλλα πράγματα στο μυαλό του και που η επίσκεψή του δεν μπορεί παρά να είναι μονάχα ένα από τα χιλιάδες πράγματα που θα κάνει κατά την διάρκεια της γενικότερης τουριστικής του επίσκεψης στην πόλη/χώρα.

Τι θέλω με όλα αυτά να πω; Δεν ξέρω στ’ αλήθεια ακριβώς. Γράφω αυτό το κείμενο ύστερα από την ανάγνωση αυτού εδώ του κειμένου που αφορά στο νέο μουσείο της Ακρόπολης και απλώς συμμερίζομαι και γω με τον δικό μου τρόπο το συμπέρασμα του Αθήναιου:

Διαπίστωσα όμως ότι η αισθητικοποίηση του παρελθόντος με όρους του θεάματος, με φοβίζει πιο πολύ από την ιδεολογικοποίησή του ώστε να στηριχθεί ο μύθος του έθνους.

επεκτείνoντάς το λίγο διαφορετικά. Μές στην κοινωνία του γρήγορου θεάματος που ζούμε, με το attention span των λίγων δευτερολέπτων με τρομάζει το γεγονός ότι ένας χώρος κατεξοχήν σκέψης και περισυλλογής μεταβάλλεται για ‘εμπορικούς’ λόγους σε μια virtual reality εναλλαγής εικόνων που σκοπό έχουν να ικανοποιήσουν το μάτι του γρήγορου και άσχετου επισκέπτη.

Advertisements

~ από basileios στο Ιουλίου 11, 2008.

11 Σχόλια to “Η Ζωολογία ενός Μουσείου”

  1. Καλησπέρα και σε σένα φίλε Β.

  2. …έχοντας μου αφήσει κι εμένα την ίδια αίσθηση το British Museum δεν είναι παρά σα να διάβασα τις αδιατύπωτες σκέψεις μου σε λέξεις…

    …ωραίο post…

  3. …προχορώντας στο blog σου διάβασα και την κριτική σου για το Murakami, κι επίσης δε θα μπορούσα να συμφωνώ περισσότερο…

    …και είναι αστείο, μα εχθές αποφάσισα κι εγώ να αναρτήσω κάτι που είχα γράψει πέρισυ επηρρεασμένη από το διάβασμά μου του Kafka on the shore…

  4. merci, θα ητανε καλυτερο μα ξόδεψα μόλις 10 λεπτα επάνω του.

    Οσο για το Kafka on the shore αναμένω το δικό σου ποστ σχετικά.

  5. Λυπάμαι, λυπάμαι. Τόση σπατάλη (ανορθόγραφων) λέξεων και byte, για να ειπωθεί, το απόλυτο τίποτα. Μια υποψία δάνειου τρόπου,τυφλών μακροσκελών προτάσεων, δεν σώζει την κατάσταση…

  6. να σας πλιροσο το μπαντγοιθ γεια τα 4kb απολιτου τειπωτα που ξωδεψαται αν ινε να σοθη ι καταστασι.

  7. Δεν είναι ευφυές να υποδύεστε τον ανορθόγραφο, μας έχετε πείσει ότι πράγματι είστε. Αναφορικά δε με τα byte και τις λέξεις, μην είστε τόσο γαλαντόμος. Η σπατάλη δημόσιων πόρων (είτε byte είτε λέξεις) πλειστάκις είναι σοβαρότερο αμάρτημα, από την σπατάλη ατομικών. Καλή σας μέρα και τέλος.

  8. Καλά στον ύπνο σας τον είδατε πρωί – πρωί;

  9. αυτο το ‘πλειστακις’ με γονατισε.

    Να έρχεστε πιο συχνα να μου το λετε. Υπόσχομαι να αγοράσω και ορθογραφικό λεξικό.

    καλημερα σας και τελος.

  10. …αυτό που έλεγα πως θα γράψω για το βιβλίο έχει αναρτηθεί πριν το σχόλιό μου, σε μπέρδεψε γιατί μάλλον περίμενες μια κριτική, μα είναι ένα «ποίημα» επηρρεασμένο από την ανάγνωση του βιβλίου…

    …έχω επίσης να σημειώσω πως με ενοχλεί η γκρίνια για τη γκρίνια…με ενοχλεί το προσπαθώ να υπάρξω κάνοντας άσχημα σχόλια γιατί απλώς ξύπνησα στραβά. Όταν κάτι δε μας αρέσει, μπορούμε απλώς να μην το διαβάσουμε…πολλώ δε μάλλον (αυτό το δικό μου σε γονάτισε; ) να μην το σχολιάσουμε…και φυσικά δε μιλώ για μια εποικοδομητική κριτική…ούτε για την ανθρώπινη ανάγκη μας να απαντήσουμε σε μια προσωπική επίθεση…εδώ όμως δε συνέβη ούτε το ένα ούτε το άλλο…

    …καλημέρες…

  11. τωρα το καταλαβα! (σορρυ εκτος από ανορθόγραφος είμαι και αργός). Μου άρεσε πολύ, ιδίως η ροή του που κυλάει νεράκι. κατσε θα το ξαναδιαβασω κιολας.

    Θενκς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: