‘Flaubert’s Parrot’, Julian Barnes

Βρισκόμουν σε μια περίεργη θέση διαβάζωντας αυτό το βιβλίο, όχι μόνο γιατί το διάβασα μέσα στο αεροπλάνο για Λονδίνο, αλλά γιατί βρέθηκα να διαβάζω μέσα από το κείμενο του Barnes λεπτομέρειες της ζωής ενός συγγραφέα τον οποίο δεν έχω διαβάσει ποτέ.

Δημιουργήθηκε με αυτόν τον τρόπο μέσα μου ένα περίεργο δίπολο: από την μια μεριά, μέσα από τον αφηγητή του Flaubert’s Parrot, μια μανία για την ζωή ενός συγγραφέα – που φτάνει σε σημείο να κυνηγάει λεπτομέρειες όπως τον, ταριχευμένο πια, παπαγάλο που χρησιμοποίησε για μια περίοδο καθώς έγραφε ένα διήγημα, κι από την άλλη η δικιά μου μανία για τον Πύντσον, η οποία εκ των πραγμάτων στηρίζεται καθαρά στο έργο του και όχι σε τίποτε άλλο εκτός από αυτό.

Θέλω να πιστεύω πως η ζωή ενός συγγραφέα είναι τελικά μόνο το έργο του και πως η ουσία είναι πως δεν υπάρχει έξω από αυτό. Θέλω να πιστεύω πως οι λεπτομέρειες της ζωής του δεν έχουν καμιά σχέση με την ‘εξήγηση’ του έργου του, η οποία στην πραγματικότητα παύει να έχει σχέση με τον ίδιο και αφορά καθαρά στην αλληλεπίδραση του αναγνώστη με το κείμενο. Θα σήμαινε αλήθεια κάτι αν γνώριζα πως ο Πύντσον είναι αριστερόχειρας; ή πως για να γράψει χρειάζεται να έχει έναν ζωντανό ή ταριχευμένο παπαγάλο πάνω στο γραφείο του;

Γνωρίζω πολλούς που θα ισχυρίζονταν το αντίθετο. Γνωρίζω και αντιλαμβάνομαι την έλξη της προσωπικής και ιδιωτικής ζωής η οποία όμως τελικά πιστεύω πως δεν έχει να κάνει με την εξήγηση του έργου μα είναι μια επέκταση της ‘ηδονοβλεψίας’ που νιώθουμε εμείς οι αναγνώστες διαβάζωντας ένα βιβλίο. Το αν είναι φυσιολογική ή όχι αυτή η επέκταση (όπως και η ίδια η βιβλιοφιλική ηοδονοβλεψία) είναι ένα θέμα που μάλλον χρειάζεται ανάλυση για τον κάθε αναγνώστη ξεχχωριστά, μαζί με πολλές ώρες στην πολυθρόνα του ψυχολόγου.

Στο Flaubert’s Parrot ο Julian Barnes κατάφερε να φέρει σε σύγκρουση τον συγγραφέα με το έργο του με έναν τρόπο που εμένα τουλάχιστον με αφήνει απόλυτα σύμφωνο. Μπορεί μέσα από το βιβλίο να γνώρισα τις λεπτομέρειες της ζωής του Flaubert όμως στην ουσία για μένα συνεχίζει να είναι ένας άγνωστος. Κι ο Julian Barnes μέσα από τον αφηγητή του να είναι ένας από τους πολλούς παπαγάλους που επαναλαμβάνουν λόγια για τον Flaubert χωρίς συνείδηση και χωρίς την πραγματική ουσία.

Advertisements

~ από basileios στο Φεβρουαρίου 1, 2010.

3 Σχόλια to “‘Flaubert’s Parrot’, Julian Barnes”

  1. Αγαπητέ Βασίλειε,

    Η ματαιότητα της προσέγγισης του έργου ενός συγγραφέα δια της περιδιάβασης στους τόπους όπου έχει ζήσει και της μελέτης της ζωής του, είναι φανερή νομίζω και από το ότι ο ίδιος ο αφηγητής (μανιώδης ερευνητής του Φλωμπέρ) δεν μπορεί να «χρωματίσει» τα κομμάτια των δικών του αναμνήσεων σε αυτόν τον τόπο, όπου είχε ξαναέλθει κατά το παρελθόν μια και ο ίδιος συμμετείχε στην απόβαση στη Νορμανδία το 1944.

    Αν δηλαδή είναι ανέφικτο σε ένα τόπο που έχεις ζήσει παλιά να βρεις τον εαυτό σου, πόσο μάλλον δεν γίνεται να συναντήσεις και κάποιον άλλο, στην προκειμένη περίπτωση αυτόν που είπε ότι ο ίδιος είναι η ¨Εμμα Μποβαρύ, παίρνοντας έτσι θέση στο αμφιλεγόμενο θέμα που θίγεις και γελώντας με τους μελλοντικούς επίδοξους αναζητητές της αλήθειας του βιβλίου έξω από το ίδιο το κείμενο.
    Έτσι λοιπόν κατά τη γνώμη μου, ο Μπαρνς έγραψε ένα αριστούργημα γιατί συζητά «για τη λογοτεχνία».
    Η μεγάλη λογοτεχνία στο τέλος νικά την πραγματολογία. Να θυμηθούμε ακόμα την παρένθετη ομιλία για τα μάτια της κυρίας Μποβαρύ όπου αναφέρεται το λάθος στον Άρχοντα των Μυγών – ανάβουν φωτιά με γυαλιά μυωπίας – χωρίς να παύει το βιβλίο αυτό να είναι ένα μεγάλο βιβλίο. Επειδή πάει καιρός που το διάβασα, δεν θυμάμαι αν αναφέρεται και στο Μπαρνς, το σχόλιο του Ντιράκ για το Έγκλημα και Τιμωρία, ότι δηλαδή σε ένα κεφάλαιο ο ήλιος δύει δυο φορές.
    Εκτός από χαριτωμένο ανέκδοτο, δεν σημαίνει απολύτως τίποτε για το έργο του Ντοστογιέφσκι 🙂 🙂 🙂

  2. Αγαπητέ Βασίλειε,

    Η ματαιότητα της προσέγγισης του έργου ενός συγγραφέα δια της περιδιάβασης στους τόπους όπου έχει ζήσει και της μελέτης της ζωής του, είναι φανερή νομίζω και από το ότι ο ίδιος ο αφηγητής (μανιώδης ερευνητής του Φλωμπέρ) δεν μπορεί να «χρωματίσει» τα κομμάτια των δικών του αναμνήσεων σε αυτόν τον τόπο, όπου είχε ξαναέλθει κατά το παρελθόν μια και ο ίδιος συμμετείχε στην απόβαση στη Νορμανδία το 1944.

    Αν δηλαδή είναι ανέφικτο σε ένα τόπο που έχεις ζήσει παλιά να βρεις τον εαυτό σου , πόσο μάλλον δεν γίνεται να συναντήσεις και κάποιον άλλο, στην προκειμένη περίπτωση αυτόν που είπε ότι ο ίδιος είναι η ¨Εμμα Μποβαρύ, παίρνοντας έτσι θέση στο αμφιλεγόμενο θέμα που θίγεις και γελώντας με τους μελλοντικούς επίδοξους αναζητητές της αλήθειας του βιβλίου έξω από το ίδιο το κείμενο.
    Έτσι λοιπόν κατά τη γνώμη μου, ο Μπαρνς έγραψε ένα αριστούργημα γιατί συζητά «για τη λογοτεχνία».
    Η μεγάλη λογοτεχνία στο τέλος νικά την πραγματολογία. Να θυμηθούμε ακόμα την παρένθετη ομιλία για τα μάτια της κυρίας Μποβαρύ όπου αναφέρεται το λάθος στον Άρχοντα των Μυγών – ανάβουν φωτιά με γυαλιά μυωπίας – χωρίς να παύει το βιβλίο αυτό να είναι ένα μεγάλο βιβλίο. Επειδή πάει καιρός που το διάβασα, δεν θυμάμαι αν αναφέρεται και στο Μπαρνς, το σχόλιο του Ντιράκ για το Έγκλημα και Τιμωρία, ότι δηλαδή σε ένα κεφάλαιο ο ήλιος δύει δυο φορές.
    Εκτός από χαριτωμένο ανέκδοτο, δεν σημαίνει απολύτως τίποτε για το έργο του Ντοστογιέφσκι 🙂 🙂 🙂

  3. φυσικα και συμφωνούμε στο περι αριστουργήματος.

    αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν έχουμε υποπέσει (και οι δυο νομίζω) σε αυτην την επέκταση της βιβλιοφιλικής ηδονοβλεψίας. 😉

    ευχαριστώ για το πολύ σωστό σχόλιο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: