‘Το Κιβώτιο’, Άρης Αλεξάνδρου

Οκ, ας ξεκινήσουμε απ’ τα βασικά: Το Κιβώτιο είναι ένα από τα καλύτερα έργα της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας, ένα Great Greek Novel (με τον ίδιο τρόπο που λένε οι αμερικάνοι το Great American Novel) ενώ ταυτόχρονα και με παράδοξο τρόπο είναι μια μοντερνιστική κατασκευή και γι’ αυτό το λόγο η ‘επιτυχία’ του και η αποδοχή του είναι εντελώς ασυνήθιστη.

Υπάρχει όμως εξήγηση: καταρχάς το θέμα του Κιβωτίου είναι ο εμφύλιος και ένας Έλληνας που σέβεται τον εαυτό του δεν μπορεί να μην αισθανθεί θετικά για ένα βιβλίο που αφορά στον εμφύλιο και μάλιστα από την πλευρά του δημοκρατικού στρατού. Και κατά δεύτερον η γλώσσα του βιβλίου η οποία, παρά τον μοντερνιστικό του χαρακτήρα, είναι φαινομενικά απλή, και το βιβλίο ρέει ευκολοδιάβαστο απ’ την αρχή ως το τέλος παρά τις επιπλοκές του χρόνου της πλοκής. Η λέξη κλειδί όμως είναι η λέξη ‘φαινομενικά’. Αυτή η απλή γλώσσα του Αλεξάνδρου δείχνει σε όλα τα στάδια ανάπτυξης του βιβλίου την δύναμή της. Παραφράζοντας τον Χέμινγουεη δεν χρειάζεσαι λεξικό σ’ αυτό το βιβλίο για να πέσεις θύμα του συγγραφέα/αφηγητή. Δεν χρειάζεσαι μεγάλες λέξεις για να αφηγηθείς (ξανά και ξανά) ψέμματα (οι δικηγόροι το ξέρουν αυτό καλά) και δεν χρειάζεται τίποτε άλλο από την ελληνική δημοτική γλώσσα για να στήσεις ένα περίπλοκο αφηγηματικά μυθιστόρημα παρόλο που ως γνωστόν η αγγλική το πετυχαίνει αυτό πολύ πιο εύκολα λόγω της πολυσημίας των αγγλικών λέξεων και φράσεων. Η κατασκευή όμως αυτή στα ελληνικά είναι κατόρθωμα που δύσκολα επαναλαμβάνεται χωρίς ψεύτικη μίμηση.

Κι ο εμφύλιος; Ξεχάστε τον εμφύλιο. Πάρτε το αντίτυπο του Κιβωτίου που έχετε κάπου στο σπίτι σας και σβήστε τα ονόματα και τις περιοχές που θυμίζουν αυτόν. Μετατρέψτε το Κιβώτιο σε ένα ‘ανώνυμο’ κείμενο καφκικής επίδρασης και προέλευσης που μιλά για τον άνθρωπο, για την ζωή και για την πορεία του με αλληγορικό τρόπο. Η ζωή σαν μια συνέχεια από μικρές ήττες που μας οδηγούν σπειροειδώς στο κενό του θανάτου. Η ζωή σαν μια διήγηση, μια απολογία την στιγμή της μεγάλης Κρίσεως…

ΟΚ, ναι, είναι απλά αριστούργημα το βιβλίο, φτάνει να δούμε μέσα του τόσο το σπάσιμο του φράγματος και των περιορισμών της γλώσσας, όσο και το σπάσιμο στους περιορισμούς της πολιτικής του διάστασης.

Advertisements

~ από basileios στο Δεκέμβριος 13, 2012.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: