‘The Hunger Angel’, Herta Müller

Πόσο τυχερή ήταν η γενιά μας που δεν γνώρισε τι σημαίνει πείνα και πόλεμος. Όσο αναλυτικά και αν το σκεφτείς, όσα και να διαβάσεις για μάχες, θανάτους, πείνα, στρατόπεδα συγκέντρωσης, κακουχίες, αρρώστιες, πείνα δεν θα είναι αρκετό για να το καταλάβει το κορμί σου, για να ορίσει εκείνο τις σκέψεις σου (και όχι το αντίθετο…). Πάντοτε φανταζόμουν πως σ’ αυτές τις περιπτώσεις το μυαλό απλά κινείται μηχανικά σε μια φάση αέναου λήθαργου με συγκεκριμένες και ντετερμινιστικά ορισμένες (και καθόλου ή ελάχιστο ηθικά φλιτραρισμένες) πράξεις που απλά συνεχίζουν τις ημέρες την μια μετά την άλλη ώσπου να τελειώσει η κρίση. Και ίσως αυτή η μηχανική αντιμετώπιση, χωρίς άλλη συνείδηση και συνειδητοποίηση, να είναι ο μόνος τρόπος για να αντέξεις την σκληρότητα του άλλου.

 Εποχές που πέρασαν και που δε θα ξανάλθουν; Πιστεύω πως όχι. Ο άνθρωπος τελικά είναι ένα απίστευτα σκληρό και μοχθηρό ζώο. Ο οίκτος, η τρυφερότητα, η καλωσύνη, ο αλτρουισμός δεν αφορούν παρά μόνο την εγγύτερη κοινωνική βάση του, ενώ έξω απ’ αυτήν κυριαρχεί μονάχα ο νόμος της καταστροφής, της κακίας, της μοχθηρίας, της αδιαφορίας (φυσικά με ευτυχείς εξαιρέσεις). Κι αν αυτό δεν έγινε φανερό στις τελευταίες δυο γενιές, στα τελευταία πενήντα χρόνια ήταν γιατί απλά είμασταν απασχολημένοι με το να γίνουμε, όλοι, πλουσιότεροι. Αυτή τη στιγμή πο η χοάνη του πλούτου έκλεισε, που το κέρας της αμάλθειας στέρεψε, αρχίζουμε πάλι να εμφανίζουμε τον πραγματικό εαυτό μας, την φύση μας. Κι η επόμενη γενιά δεν μπορεί παρά να είναι γεμάτη με το μίσος και το θυμό της έλλειψης που μονάχα σε καταστάσεις όπως αυτές που περιγράφονται στο βιβλίο θα μπορέσουν να οδηγήσουν.

Όταν διάβαζα το The Road του McCarthy το είχα απορία γιατί ο ήρωας, μέσα σε εκείνον τον απόλυτα σκληρό και ανθρωποφάγο (κυριολεκτικά) κόσμο προσπαθούσε να κρατήσει αγνό τον γιό του, προσπαθούσε να μην τον κάνει σκληρό μα να τον κρατήσει σε μια παιδική τρυφερότητα που δεν είχε σχέση με τον κόσμο γύρω του. Σκεφτόμουν, τότε, πως ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο μειονέκτημα του βιβλίου γιατί λογικό θα ήταν ένας πατέρας που θέλει να προστατέψει το παιδί του θα προσπαθούσε να το σκληρύνει, να το κάνει ένα με το περιβάλλον για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τον κόσμο γύρω του. Σήμερα που ο γιός μου είναι 8 χρονών, σήμερα που πλέον γύρω μας υπάρχουν ψήγματα αποκαλυπτικής κρίσης φτάνω να θαυμάσω την σοφία και την πραότητα του χαρακτήρα και της άποψης του McCarthy. Τελικά είχε δίκαιο και η ανθρώπινη σκληρότητα δεν αντιμετωπίζεται με αντίπαλη σκληρότητα. (το με τι ακριβως αντιμετωπίζεται φυσικά δεν είναι απλό θέμα…).

 Συχωρέστε μου την δυσοίωνη πρόβλεψη που δεν στηρίζεται παρά μονάχα στο gut feeling μου με βάση όλα όσα βλέπω γύρω μου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό τα τελευταία χρόνια, μα θεωρώ ότι η περίοδος χάριτος που είχε το ανθρώπινο είδος τα τελευταία 50 χρόνια  (τουλάχιστον στον «δυτικό κόσμο» γιατί αν ανοίγαμε τα μάτια μας παραδίπλα τίποτε δε φαίνεται να έχει αλλάξει) απλά έλαβε τέλος και σιγά σιγά οδηγούμαστε στην κατάσταση ‘μεσαίωνα’ στην οποία πραγματικά ανήκουμε.

 Διαβάζοντας το Hunger Angel δεν μπορούσα παρά να αναρωτιέμαι συνέχεια, “μα τελικά αξίζει η συγγραφέας του Νόμπελ;” Η αλήθεια είναι πως συμπέρασμα και τελική άποψη δεν έβγαλα. Το βιβλίο είναι έντονο, δυναμικό, εσωτερικό, σωστά και άρτια κατασκευασμένο, απίστευτα καταθλιπτικό, αλλά ταυτόχρονα γλωσσικά βαρετό και με άφησε με το αίσθημα πως κάτι του λείπει. Όμως τελικά αυτή η τελευταία πρόταση να είναι και ο ορισμός, το χαρακτηριστικό, των βραβείων Νομπέλ αυτήν την εποχή.

Advertisements

~ από basileios στο Ιουλίου 22, 2013.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: