‘Austerlitz’, W.G. Sebald

Πριν λίγες μέρες γύρισα από επαγγελματικό ταξίδι στο Λονδίνο στο οποίο μου έκανε πλέον εντύπωση το πόσο γεμάτο ήταν πλέον από ‘ανατολικοευρωπαίους’. Το γεγονός και μόνο πως ο επάνω όροφος του βιβλιοπωλείου Waterstones είναι πλέον σχεδόν αποκλειστικά χώρος βιβλίων στα ρώσικα – οι Ρώσσοι διαβάζουν, μπορεί να μην έχουν (όλοι τους) λεφτά αλλά διαβάζουν –  θαρρώ πως δείχνει αυτή την έκταση της μετανάστευσης που νομίζω είχε να δει το Λονδίνο πάνω από 50 χρόνια.

Το ότι ζούμε μια περίοδο γενικευμένης κρίσης – ειλικρινά η λέξη δεν μ’ αρέσει καθόλου – είναι φανερό και από αυτές τις μαζικές μεταφορές πληθυσμών οι οποίες λειτουργούν σαν μια περιστροφή κυκλώνα πάνω απ΄την Ευρώπη και την Μέση Ανατολή προς τις περιοχές με την ελάχιστη αντίσταση. Το πιο ουσιαστικό όμως σ’ αυτές τις μετακινήσεις είναι πως οι μετανάστες, ανεξάρτητα από την αρχική χώρα καταγωγής, απ΄το λόγο της μετανάστευσης, ή από την τελική χώρα,  φαίνεται να μην μπορούν (και να μην θέλουν;) να αφομοιωθούν από την κοινωνία στην οποία εντάσσονται. Η παγκοσμιοποιημένη μορφή του δυτικού πολιτισμού μάλλον έχει τις ελάχιστες δυνατότητες απορρόφησης με την παρούσα της μορφή, αν και φυσικά το κριτήριο θα είναι η πορεία και η απορρόφηση της δεύτερης γενιάς μεταναστών που θα έρθει σε ~20 χρόνια.

Η ουσία όμως είναι πως αν ισχύει η υπόθεση της Ιστορίας σαν μια κατάσταση punctuated equilibria για την οποία είχα γράψει την πρώτη φορά που είχα διαβάσει το Austerlitz  τότε σίγουρα αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε εκτός ισορροπίας και όλη η προηγούμενη περίοδος χάριτος δεν ήταν άλλο από μια δυναμική ισορροπία στηριγμένη στις πυραμίδες του πλουτισμού που πλέον κατέρρευσαν. Οι ισορροπίες που ψάχνουμε ως κοινωνίες στην Ευρώπη του 2014 εξαντλούν την σκληρότητα και την απανθρωπιά μας και μας οδηγούν στις εύκολες λύσεις του εθνικισμού και του γιαλαντζί ναζισμού που φαίνεται να είναι εμποτισμένες στην καπιταλιστική μας μεσοαστική πορεία.

Διαβάζοντας τον Ζεμπαλντ δεν έχεις άλλα περιθώρια: αναγκάζεσαι να κάνεις τις πιο μίζερες σκέψεις για τον άνθρωπο, την σκληρότητά του και την ματαιοδοξία του. Αναγκάζεσαι να νιώθεις την σαπίλα της καθημερινότητας και την οριστική τελειότητα του θανάτου και του παρελθόντος στο κάθε σου βήμα και δεν υπάρχει τίποτε που θα μπορούσε να δώσει αισιοδοξία στο μέλλον μας. Αυτά τα punctuated equilibria πάντα οδηγούν στην μιζέρια, στον πόνο, στον θάνατο…

Ίσως αν υπάρχει κάποιο λάθος στην θεώρηση του Ζέμπαλντ είναι πως βλέπει το μέλλον της ανθρώπινης ιστορίας σαν κάτι προδιαγεγραμμένο το οποίο σιγά σιγά ανακαλύπτουμε με έναν ντετερμινισμό που θα ζήλευαν οι ερευνητές της θεωρίας πολυπλοκότητας. Η παράδοξη αυτή οπτική γωνία είναι μάλλον αποτέλεσμα της τραγικής επανάληψης που αντικρύζει ο Ζεμπαλντ στις σπασμένες ισορροπίες του παρελθόντος, όμως, αυτό δεν είναι παρά μια παραίσθηση της Ιστορίας που οφείλεται στην παγκόσμια βλακεία που οδηγεί στην ανόητη και τόσο τραγική προβλεψιμότητα.

Δε μπορώ να φανταστώ πως θα είναι η επόμενη περίοδος ισορροπίας, απλά γνωρίζω πως βρισκόμαστε πολύ μακριά απ’ αυτήν.

Advertisements

~ από basileios στο Ιουνίου 18, 2014.

Ένα Σχόλιο to “‘Austerlitz’, W.G. Sebald”

  1. Hey… Οι ερευνητές της θεωρίας πολυπλοκότητας δεν (επαν. δεν) είναι ντετερμινιστές…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: