‘Darwin’, Adrian Desmond and James Moore

 

Αποφεύγω να διαβάζω βιογραφίες. Η λιστοειδής απαρίθμηση των γεγονότων μιας ζωής με αφήνει συνήθως παγερά αδιάφορο. Όμως έχω διαβάσει δεκάδες βιογραφίες επιστημόνων ίσως γιατί ζω με την πλάνη πως θα μπορέσω – με την βοήθεια του συγγραφέα  και σε συνδυασμό με την δικιά του καταγεγραμμένη πλάνη – να βρω τις σχέσεις αιτιότητας ανάμεσα στην ζωή του και στις επιστημονικές ιδέες του. Γιατί, στο κάτω κάτω και η επιστήμη σαν κοινωνικό φαινόμενο δεν είναι άλλο από μια προέκταση της ατομικής ζωής και η ένταξή της – ή όχι – στο εκάστοτε παράδειγμα είναι αποτέλεσμα καθαρά κοινωνικής υφής.

Ειδικά η δημιουργία η ανάπτυξη και η αποδοχή του παραδείγματος της θεωρίας της εξέλιξης είναι το πιο χαρακτηριστικό δείγμα μιας καθαρά κοινωνικής θεωρίας – προερχόμενη από τις ιδέες της πολιτικής οικονομίας και του φιλελευθερισμού – η οποία εισχωρεί στον χώρο της επιστήμης με εντυπωσιακό τρόπο. Ο Δαρβίνος και η θεωρία της εξέλιξης είναι τέκνα της βικτωριανής Αγγλίας και του lessaiz faire και η ανάπτυξη της θεωρίας στο μέσο του 19ου αιώνα αποτελεί την τελευταία από τις μηχανιστικές επιστημονικές επαναστάσεις που προηγήθηκαν τα προηγούμενα 200-300 χρόνια και που προερχόμενες απο την εγωιστική παρακαταθήκη του Νεύτωνα και την βιομηχανική επανάσταση οδήγησαν στην γενικότερη συνθήκη του κόσμου ως μια τεράστια μηχανή – χωρίς μηχανοδηγο – την οποία ο άνθρωπος αναλύοντας τους τροχούς και τα γρανάζια της θα μπορούσε να εξηγήσει.

Ο Δαρβίνος, σαν ο κύριος ήρωας αυτής της ιστορίας εμφανίζεται σαν πρόσωπο κλειδί σ’ αυτήν την προσέγγιση και σαν ένας εντυπωσιακά μεθοδικός και προσεκτικός αναλυτής, ένα πρόσωπο που μπορεί μεν να στέκεται στους ώμους γιγάντων όμως και ο ίδιος σαν γίγαντας χρησιμοποιεί την τυχαία παρουσία του στο ταξίδι με το Beagle για να εξισώσει τους πρωτόγονους ανθρώπους που συνάντησε εκεί με τον σύγχρονο βικτωριανό εγγλέζο, που για καθαρά κοινωνικούς λόγους και μέσα από την θεωρία της καταγωγής των ειδών εξισώνει τον σκλάβο (αλλά όχι την γυναίκα!) με τον αφέντη του. Και ίσως το πιο έντονο χαρακτηριστικό πίσω από το πρόσωπο του Δαρβίνου – εκτός φυσικά από την αναμφισβήτητη ευφυία του – είναι η σκληρή και συνεχόμενη δουλειά σε τραγικές μάλιστα συνθήκες που θα έκαναν έναν σημερινό, μαλθακό, ερευνητή απλά να τρέμει.

Πέρα απ’ αυτά όμως είναι εντυπωσιακό πόσο ανθρώπινος είναι ο Δαρβίνος και πως παρά την τεράστια εν ζωή επιτυχία του πόσο ταπεινός παρέμεινε (μετά την Καταγωγή των Ειδών και την  Καταγωγή του Ανθρώπου, και ενώ όλοι μιλούσαν για την εξέλιξη και για εκέινον, αυτός αποτραβηγμένος στο σπίτι του έπαιζε στο χρηματιστήριο και έγραψε άλλο ένα βιβλίο για τα σκουλήκια). Σε αντίθεση με τον Νεύτωνα – που είναι αδύνατον να μην γίνει σύγκριση με αυτόν – ο οποίος μέσα από την μεγαλομανία του και τον εγωισμό του εξυψώνεται – και αυτοεξυψώνεται – σε ημίθεο ο Δαρβίνος είναι ένας μόνιμα άρρωστος άνθρωπος, ένας βικτωριανός οικογενειάρχης (έκανε 10 παιδιά) και ένας ερασιτέχνης σε όλα του, ακόμη και στην προσέγγισή του με την επιστήμη και την βιολογία.

Η συγκεκριμένη βιογραφία είναι εξαιρετικά επιτυχημένη στο να θέσει σχέσεις αιτιότητας ανάμεσα στην ζωή και το έργο του Δαρβίνου όμως δεν είναι επιτυχημένη στο να αναπτύξει τις λεπτομέρειες του έργου του και την ωρίμανση της σκέψη του για την παραγωγή των πολύ σημαντικών λεπτομερειών που υπεισέρχονται στην θεωρία της εξέλιξης με τον τρόπο που θα έκανε μια καθαρά επιστημονική βιογραφία. Αυτό το κενό νομίζω δεν μπορεί να καλυφθεί εύκολα στην βιβλιογραφία και μάλλον χρειάζεται η ανάγνωση πολλών – και όχι κατ ανάγκη βιογραφικών  – βιβλίων, μια που η καλύτερη ανάλυση που έχω διαβάσει της ιστορικής θεωρίας της εξέλιξης προέρχεται από το βιβλίο του Gould, The Structure of Evolutionary Theory (το οποίο διαβάζω εδω και 3 χρόνια και δεν το έχω τελειώσει ακόμα).

 

Advertisements

~ από basileios στο Αύγουστος 22, 2014.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: