‘Χιόνι’, Ορχάν Παμούκ

ScreenHunter_176 Apr. 06 10.04

Πριν μια εβδομάδα επισκέφτηκα την Ιστανμπούλ για 3 μέρες. Το ταξίδι φυσικά είχε όλα όσα θα μπορούσαν να χωρέσουν σε ένα τυπικό ταξίδι: λίγο Βόσπορο, λίγο Αγ. Σοφια. Λίγα τζαμιά, πολύ φαγητό και μια επίσκεψη στο Πατριαρχείο και σε ένα από τα 3 ελληνικά σχολεία που έχουν απομείνει. Αλλά και πολύ πολύ ώρα μες στους δρόμους, φυλακισμένος στην τρελή κίνηση… Που πάει όλος αυτός ο κόσμος…; Παρόλο που δεν περίμενα κάτι διαφορετικό απο μένα, σύντομα μπούχτισα αυτήν την κατάσταση και έψαξα για κάτι που να με περάσει ‘απέναντι’ στον δυτικό κόσμο και έτσι περπάτησα ως το (άδειο σχεδόν) μουσείο μοντέρνας τέχνης της Ιστανμπούλ. Η όαση εκεί δεν ήταν απόλυτη μια που ακριβώς απέναντι από το μουσείο η θέα των μιναρέδων της Αγ. Σοφιάς – και ο ήχος του μουεζίνη βγαίνοντας στο περπάτημα πίσω στην πλατεία Τακσίμ δε θα μπορούσε να με ηρεμήσει.

Κι όμως, στην παρέα των Ελλήνων που είμασταν εκεί, αρκετοί τόνιζαν πως, ξέρεις, εμείς ως λαός είμαστε πιο κοντά σ’ αυτήν την Πόλη, από ότι απ’ το Βερολίνο ή απ’ το Παρίσι ή απ’ το Λονδίνο, άποψη που μπορεί να μην μ’ αρέσει, που μπορεί να μην την έχω χωνέψει ακόμη από την στιγμή που την άκουσα, που όμως τελικά εκφράζει μια Ελλάδα της κρίσης που εγκατέλειψε το Γιουροπίαν Ντριμ της και ξαφνικά έστρεψε το βλέμμα της στην ανατολή, σε κάποιες ρίζες που θα μπορούσαν να της φέρουν μια ψυχολογική – μα όχι οικονομική – ηρεμία.

Στην ίδια την Πόλη, οι κάτοικοι ξεχωρίζουν σε στρώματα, ανάλογα με την περιοχή ή/και το επάγγελμα. Άνθρωποι οι οποίοι δεν είναι θλιμμένοι για την μοίρα τους όμως, και που δεν διηγούνται παλιά μεγαλεία ευρωπαικής δόξας (όπως εμείς) μα που η καθημερινότητά τους φαίνεται να είναι πιο σημαντική από το παρελθόν ή ακόμη και από το μέλλον. Άνθρωποι που δεν φαίνονται απελπισμένοι όμως και που ο εξευρωπαισμός (και η συνεχόμενη ανάπτυξη) της Τουρκίας απ’ τον τεράστιο Κεμάλ τους έβγαλαν από το τέλμα της διάλυσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και τους έκαναν μέλη μιας κοινωνίας ισλαμικής αλλά που παίζει – για χρόνια – ένα ρόλο προτύπου απ΄την Δύση προς τις υπόλοιπες ισλαμικές κοινότητες….

Αλλά φυσικά, όπως όλα έχουν έλθει επάνω κάτω τα τελευταία 10-15 χρόνια έτσι και εκεί, ειδικά στις πιο απομονωμένες περιοχές η απελπισία και η μοναχικότητα φαίνεται να σπρώχνουν την κατάσταση στα άκρα. Απ’ ότι άκουσα ακόμη και στην Πόλη το πλήθος των σχολείων πλέον είναι ισλαμικά/θρησκευτικά και η πορεία της κοινωνίας στρέφεται ακόμη περισσότερο στην Ανατολή και στον Αλλάχ. Ισως γιατί το ισοπεδωτικό που περιλαμβάνουν όλες οι θρησκείες είναι πιο ελκυστικό απ’ την ταξική (και την άδικη σε σχέση με την προοπτική της) διαστρωμάτωση του καπιταλισμού. Η Δύση έπαψε να έχει σημασία, έπαψε να αποτελεί εικόνα και φυσικά – όπως πάντα γίνεται – αυτό είναι μια εξέλιξη που βολεύει – αυτούς που έχουν να κερδίσουν απ την ισοπέδωση…

Αυτό είναι και το πλαίσιο, αλλά και τμήμα της πλοκής του Χιονιού, που ξεκίνησα να το διαβάζω στην Πόλη και το οποίο ουσιαστικά αποτέλεσε ενεργό τμήμα του ταξιδιού μου. Η αλήθεια είναι πως το ευχαριστήθηκα σαν ανάγνωση, και έδεσε όσο περισσότερο γινόταν με αυτά που παρατηρούσα γύρω μου, όμως η αλήθεια είναι πως ως βιβλίο ήταν πρακτικά μέτριο, γεμάτο ασύμμετρα κομμάτια και ρυθμό που κολλούσε σε πολλά σημεία και που κατά την γνώμη μου χρειαζόταν ένα γερό χέρι επιμέλειας.

Όμως τελικά ίσως ακόμη και αυτή η έλλειψη ρυθμού, αυτό το συνεχόμενο γρήγορα-αργά, τμήμα της ίδιας της μετκίνησης μες στην Πόλη, να αποτελεί και ένα ακόμη χαρακτηριστικό της το οποίο δεν ακούγεται συχνά. Ίσως γι αυτό να μην συνάντησα και κανέναν να τρέχει μες στους δρόμους της. Δεν υπάρχει ρυθμός, δεν υπάρχει τρέξιμο, δεν υπάρχει συνεχόμενα μεγάλη πορεία. Ο Παμούκ θα πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του τυχερό που έφτασε ως το Νομπελ…

Advertisements

~ από basileios στο Απρίλιος 6, 2015.

2 Σχόλια to “‘Χιόνι’, Ορχάν Παμούκ”

  1. Δεν είναι καταπληκτική πόλη; Έμεινα τρεις μήνες και νομίζω ότι δεν είδα όλα όσα ήθελα. Καλά αυτό το μπλογκ υπάρχει τόσα χρόνια κι εγώ τώρα το ανακαλύπτω;;;; τι παράλειψη…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: