‘ The Lost’, Daniel Mendelsohn

Οι αναζητήσεις στο παρελθόν έχουν μέσα τους, σε μεγάλο βαθμό κάποιες φορές, τα χαρακτηριστικά ενός whodunit βιβλίου μυστηρίου, ενώ πολλές φορές ακόμα και το τέλος της ιστορίας είναι γνωστό στον αναγνώστη, λίγο όπως στην γνωστή σειρά Columbo. Η συμμετοχή του συγγραφέα και του αναγνώστη είναι να δείξουν τους θεματικους συνειρμούς και την ‘εξυπνάδα’ του μελετητή που οδήγησε στο τελικό αποτέλεσμα τονίζοντας πως σε κάποιες περιπτώσεις είναι πιο σημαντικός ο τρόπος που παραθέτεις τα γεγονότα ακόμη και από τα ίδια τα γεγονότα.

Αν και θα μπορούσε να ισχύσει το ίδιο και στην περίπτωση αυτή, όπως έχει συμβει με δεκάδες βιβλία που αφορούν στο ολοκάυτωμα των Εβραίων – η περίπτωση Mendelsohn με αυτό το βιβλίο είναι ξεχωριστή για πολλούς λόγους, και έτσι αποφεύγει να πέσει στο μελό κλισέ του ολοκαυτωματος αλλά ταυτόχρονα αποφεύγει να είναι μια ακαταλαβίστικη μοντέρνα (ή μεταμοντέρνα) αναπόληση στο παρελθόν.

Ο Mendelsohn καταρχάς δεν ενδιαφέρεται να πει μια συνολική ιστορία για την εποχή, δεν ενδιαφέρεται να πει καν τις λεπτομέρειες της προσωπικής ιστορίας που κρύβεται πίσω από τους νεκρούς, και τον χρόνο, αλλά ενδιαφερεται να αναλύσει την δικιά του πορεία ανακάλυψης του παρελθόντος μέσα από έρευνα και απο προσωπικές αναμνήσεις που οδηγούν, με την μέθοδο του τυχαίου περίπατου’, τελικά στην αλήθεια για το τί συνέβη στους 6 συγγενείς του το 1941-1943 στο χώρο που ζούσαν στην Πολωνία.

Μ’ αυτόν τον τρόπο μετατίθεται ο εστιασμός από το ίδιο το παρελθόν στο παρόν, στην διαδικασία ανακάλυψης, στην μετα-ιστορία αν θέλει κανείς να το δει έτσι αλλά ταυτόχρονα και στην ίδια την έννοια της ιστορίας σαν επιστήμη. Τα γεγονότα, ο στόχος πίσω από την έρευνα συνεχίζουν να είναι σημαντικά όμως πλέον, συμπληρώνομται μέσα στο The Lost από την δύσκολη και ψυχοφθόρα διαδικασία της ανάμνησης που κρύβει τόσα υποκειμενικά βάρη που την μετατοπίζουν προς τυχαίες διευθύνσεις, ενώ η ίδια η έννοια της ‘αλήθειας’ για το παρελθόν μεταβάλλεται στον νου του ίδιου το ερευνητή σε κάτι εντελώς μη στατικό και μόνιμο, σε κάτι που μπορείς να εφαρμόσεις την αρχή της αβεβαιώτητας – μια που όσο κοντά και να το πλησιάσεις τόσο αυτό θα ‘παίρνει φόρα’ και θα απομακρύνεται.

Κι η μανία μας να πλησιάσουμε αυτήν την αλήθεια, είναι μια μάταιη και ματαιόδοξη πράξη τελικά, που μοιάζει με μια προσομείωση, με ένα παιχνίδι που θα θέλαμε να παίξουμε, για να δούμε π.χ. ακριβώς πως ήταν να είσαι Εβραίος στην Πολωνία του 1941 αλλά ταυτόχρονα εκ του ασφαλούς να μπορέσεις να κλείσεις το παιχνίδι και να γυρίσεις στην άνεση της έρευνας και του βιβλίου σου. Η συντριβή του Mendelsohn είναι πως παρόλο που θα ήθελε να φτάσει κοντά τόσο στην αλήθεια όσο και σ’ αυτήν αίσθηση η τελική αυτή σχέση της ιστορικής αβεβαιώτητας τον κάνει τελικά να αντιληφθεί πως δεν τα έχει καταφέρει – παρά την φαινομενική ανάκληση του παρελθόντος μέσα από την έρευνά του.

Αυτή είναι τελικά η συντριβή όλων όσων ασχολύνται με την (προσωπική) ιστορία, αλλά και με τις whodunit ιστορίες – μια που ποτέ σχεδόν τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα όσο μια ιστορία της Αγκάθα Κρίστι. Απλά ο αναγνώστης πρέπει πάντα να ξέρει πως βιβλία όπως το The Lost δεν είναι ούτε ιστορία, ούτε ιστορικό μυθιστόρημα, μα ζουν στον αιθέρα ανάμεσα απ’ τα δυο αυτά genre.

Το είχα απο καιρό στο μάτι αυτό το βιβλίο. Ευτυχώς που έφτασε η ώρα και το διάβασα.

Advertisements

~ από basileios στο Μαΐου 25, 2015.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: