‘Waltenberg’, Hédi Kadour

scrooge-silly-pleasures

Η Ευρωπαϊκή και κατά συνέπεια και η Ελληνική κρίση των τελευταίων 6 χρόνων έχει πολλές ‘αναγνώσεις’. Μια από αυτές είναι και η προοπτική της πτώσης από την μια μεριά σε ολόκληρη την Ευρώπη της ‘προτεσταντικής εργασιακής ηθικής’, της προσπάθειας από την πλευρά της Γερμανίας της υποστήριξής της (by any means necessary) αλλά ταυτόχρονα και την ασυμβατότητας της κλασικής αυτής προτεσταντικής ηθικής με την ορθόδοξη (αλλά και άκρως οθωμανική) ελληνική παράδοση. Δεν χρειάζεται να πιστεύεις στην αρχή του καπιταλισμού του Weber (και σίγουρα ούτε και γω δε μπορώ να δω την προτεσταντική ηθική σαν το μοναδικό υποστύλωμα του καπιταλισμού) για να δεις την ασυμβατότητα αυτή σε επιφανειακό, αλλά και σε πιο βαθύ επίπεδο. Η ουσία είναι πως πέρα από την οποιαδήποτε πρωτογενή οικονομική κρίση βρίσκεται μια εξήγηση σε φιλοσοφικό επίπεδο η οποία δεν περιορίζετα μονάχα στην θεωρητική της παρουσία αλλά έχει και απολήξεις που ακουμπούν στην καθημερινότητα όλων μας.

Το Waltenberg του Hédi Kadour με μια πρώτη ματιά είναι ένα μυθιστόρημα κατασκόπων, όμως όπως και το Moby Dick δεν είναι μόνο ένα μυθιστόρημα για μια φάλαινα, υπάρχουν περισσότερα που κρύβονται πίσω από την πλοκή και την διήγησή του. Ο Kadour δεν κρύβει ότι ψάχνει να μιλήσει για όλη την ευρωπαϊκή ιστορία του 20ου αιώνα σαν αποτέλεσμα μιας φιλοσοφικής ανζήτησης και να επανατοποθετήσει τον Ψυχρό Πόλεμο όχι μονο σαν μια ψυχρή πολιτική διαμάχη αλλά σαν μια φιλοσοφικής φύσεως διαμάχη που κι αυτή με την σειρά της οδήγησε σε απολήξεις που άγγιξαν την καθημερινότητα εκατομμυρίων κατοίκων της γηραιάς και ταλαιπωρημένης ηπείρου… Ο Heidegger, o Sartre, o Adorno, ο Hegel, o Kant, είναι μάλλον οι κρυμένοι ήρωες του βιβλίου και αποτελούν την ουσιαστική του θέση για την πλοκή και την ιστορία.

Από κει και πέρα ο Kadour εμφανίζεται να κατέχει το αντικείμενο του βιβλίου (σε όλα τα επίπεδα) με τρόπο μαεστρικό και παρόλο που ο αναγνώστης – εγώ τουλάχιστον – νιώθει πάντα να βρίσκεται σε μια απόσταση “ασφαλείας” απ’ την οποία παρατηρεί αλλά δεν μετέχει ακριβώς στην ιστορία και στο κείμενο. Τα υπόλοιπα στοιχεία δέιχνουν ότι αυτό είναι απόλυτα ηθελημένο και όχι ουσιαστικό μειονέκτημα του βιβλίου, αλλά απλά μια απόσταση απ΄την οποία ο Kadour μπορεί να περιγράψει γεγονότα και σχέσεις χωρίς να χρειάζεται να εμπλακεί με ιδιαίτερα συναισθηματικό τρόπο πάνω στο κείμενο και στην ίδια του την πλοκή. Ο Kadour έχει κάτι πολύ συγκεκριμένο να πει στον αναγνώστη και ενδιαφέρεται μονάχα να το αναπτύξει και όχι να τον χαϊδέψει ή να διευκολύνει την κατάσταση για τον ίδιον.

Η αλήθεια είναι πως αυτή η φιλοσοφική θεώρηση την ιστορίας χρειάζεται αυτήν την απόσταση ώστε να μπορεί να αναλυθεί αλλά και η ίδια η ‘λογοτεχνικοποίησή’ της χρειάζεται αυτήν την απόσταση για να πάψει να είναι μια φορτισμένη καταγραφή γεγονότων (που καταλήγει να μην είναι ούτε ιστορία ούτε και λογοτεχνία) και να μετρήσει σαν κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Ίσως αυτό να είναι και ένα μάθημα για όλους όσοι προσπαθούν σήμερα να γράψουν για την ελληνική κρίση χωρίς να έχουν την κατάλληλη απόσταση, ή την κατάλληλη φιλοσφική θεώρηση για αυτήν.

Advertisements

~ από basileios στο Φεβρουαρίου 15, 2016.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: