‘Αύγουστος’, John Williams

Η δημιουργία ενός ορειχάλκινου αγάλματος έχει αρκετά στάδια. Ένα απ’ αυτά αφορά στην δημιουργία του καλουπιού μέσα στο οποιό θα χυθεί τελικά ο λιωμένος ορείχαλκος. Το καλούπι, (το οποίο με την σειρά του φτιάχνεται με μια διαδικασία στην οποία μια κέρινη μορφή του αγάλματος καλύπτεται από ένα κεραμικό υλικό) τελικά σπάζεται για να εμφανιστεί το άγαλμα. Μόνο τότε ο γλύπτης ασχολείται με το ίδιο το ορειχάλκιν άγαλμα για να το καθαρίσει, να το γυαλίσει ή να το σκεπάσει με χημικές ουσίες για να του δώσει την μορφή του. Διαβάζοντας τον Αύγουστο του Williams ένιωθα πως ο συγγραφέας έκανε ακριβώς αυτή τη διαδικασία που μόλις περιέργαψα.

Γραμμένο στο μεγαλύτερο μέρος του σαν μια σειρά επιστολών απ’ τον περίγυρο του Αύγουστου στήνεται σταδιακά το προφίλ, και η εξέλιξη του χαρακτήρα του αυτοκράτορα, ακριβώς όπως ο γλύπτης ασχολείται με το καλούπι χωρίς να ‘αγγίξει’ το ίδιο το υλικό, τον ορείχαλκο που αποτελεί το άγαλμα. Στο τρίτο μέρος του βιβλίου, και αφού έχει στηθεί ολόκληρο το οικοδόμημα, ο Williams δίνει φωνή στον ίδιο τον Αύγουστο – ασχολείται με τον ορείχαλκο σστον συμβολισμό μας – για να τελειοποιήσει το πορτραίτο και να δώσει λάμψη σ’ όλα όσα προηγήθηκαν.

Ο Williams, δεν χρειάζεται να κάνει κανένα μεταμοντέρνο κόλπο ενός εναξιόπιστου αφηγητή αφού τον ρόλο του αναξιόπιστου αφηγητή τον παίζουν τα πρόσωπα που μοιράζονται τις σκέψεις τους στην αλληλογραφία που ανταλλάσουν. Αυτό κάνει όλη την ανάπτυξη του έργου απίστευτα φυσιολογική αλλά ταυτόχρονα και εξαιρετικά απαιτητική από τον συγγραφέα. Έχοντας γράψει και εγώ ο ίδιος δυο βιβλία πλέον όπου η επιστολογραφία έπαιζε καίριο ρόλο στην εξέλιξη και των δύο μπορώ να βεβαιώσω για το πόσο δύσκολο και ριψοκίνδυνο είναι αυτό το εγχείρημα. Φυσικά ο Williams κατορθώνει να προσπεράσει τους κινδύνους και τις δυσκολίες με τρόπο αριστουργηματικό.

Αν και φαινομενικά, συγκρίνοντάς το με το Stoner θα έλεγε κανείς πως δεν θα μπορούσε να υπάρχει πιο διαφορετικό μυθιστόρημα, η αλήθεια είναι πως σηκώνοντας λίγο την σκόνη της πρώτης άποψης και τα δύο ασχολούνται με ανθρώπινες μορφές – πρότυπα και τα ανδεικνύουν με μοναδικό τρόπο. Και, κυρίως, η ανάπτυξη της έννοιας της εξουσίας και τον μορφών καθώς και του τρόπου με τον οποίο χαράσσεται πάνω στον χαρακτήρα τον ανθρώπων φαίνεται να είναι ένα κοινό υπόβαθρο και στα δύο βιβλία και να λειτουργεί σαν ένας εξιαρετικά ενδιαφέρον μοχλός της σκέψης του Williams.

Το έχω πει αρκετές φορές στο παρελθόν, πως μυθιστορήματα σαν κι αυτό δεν έχουν καμιά σχέση με την Ιστορία – αν και πολλοί αναγνώστε το παρανοούν αυτό. Όσο κι αν ο Williams να στηρίχτηκε στο αρχικό ξύλινο/κέρινο ομοίωμα του στην πραγματική Ιστορία, η ανάπτυξή του, το καλούπι πάνω στο οποίο τελικά δομείται ολόκληρο το βιβλίο είναι αποτέλεσμα πανέξυπνης μυθοπλασίας. Όμως, και δεν είμαι σίγουρος αν αυτό ήταν σκοπός του συγγραφέα ή όχι, τελικά είναι πολύ ενδιαφέρον να σκεφτεί κανείς ολόκληρη την διαδικασία της δημιουργίας της επιστήμης της Ιστορίας, σαν μια μελέτη πάνω σε χιλιάδες μικρά καλούπια που σιγά σιγά δομούν ένα κεντρικό οικοδόμημα. Η ανάπτυξη του Αύγουστου, σε ένα δέυτερο επίπεδο θα μπορούσε να συμβολίζει σε μικρογραφία αυτή την διαδικασία της ιστορικής καταγραφής, αλλά και της ανάπτυξης της επιστήμης της Ιστορίας. Το συγκεκριμένο μάλιστα μπορώ να πω με ιντριγκάρει για προσωπικούς λόγους σαν ιδέα και πολύ θα ήθελα να ήταν στους σκοπούς του Williams.

Δε θα μπορούσα να τελειώσω το συγκεκριμένο κείμενο για τον Αύγουστο χωρίς να σημειώσω κάτι πολύ σημαντικό: Επειδή το διάβασα στα Ελληνικά, σπάνιο για μένα, θέλω να τονίσω ότι η μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου ήταν πραγματικά εξαιρετική. Όχι απλά γιατί δεν βρήκα λάθη και αγγλισμούς (που δυστυχώς βρίσκω συχνά σε ελληνικές μεταφράσεις) μα γιατί η γλώσσα του βιβλίου ήταν πραγματικά εξαιρετική, ταίριαζε απόλυτα στο ύφος του αγγλικού κειμένου χωρίς να είναι ούτε απλοϊκή, ούτε υπεροβολική. Θα το χαιρόμουν αν έπαιρνε ένα βραβείο αυτή η μετάφραση γιατί πραγματικά το αξίζει.

Advertisements

~ από basileios στο Δεκέμβριος 21, 2017.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: